Hoe vaak krijgen horecamedewerkers te maken met ongewenst gedrag van gasten, en om wat voor gedrag gaat het? Landelijke cijfers komen uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) van TNO en het CBS. Eind 2025 vulden ruim 53.000 werknemers de vragenlijst in; de resultaten verschenen in april 2026. Werknemers gaven aan wat zij in de twaalf maanden daarvoor hadden meegemaakt. Onder klanten verstaat de NEA ook patiënten, passagiers, leerlingen en ouders. In de horeca gaat het dan vooral om gasten.
Hoe vaak krijgen horecamedewerkers te maken met ongewenst gedrag van gasten?
In de NEA 2025 zei 14,8 procent van de werknemers in de horeca dat zij in het afgelopen jaar een of meer vormen van ongewenst gedrag door klanten hadden meegemaakt. Over alle werknemers samen was dat 11,2 procent. De NEA markeert dat verschil als statistisch significant. Alleen in de zorg lag het aandeel hoger dan in de horeca (25,6 procent); de handel zat met 12,4 procent iets boven het gemiddelde. Een jaar eerder was het beeld vergelijkbaar: in de NEA 2024 ging het om 14,4 procent van de horecawerknemers, tegen 11,4 procent van alle werknemers.
Welke vormen van ongewenst gedrag komen in de horeca vaak voor?
De NEA vraagt naar verschillende vormen. Voor de horeca ziet het beeld in 2025 er zo uit, telkens vergeleken met alle werknemers:
- Een of meer vormen van ongewenst gedrag door klanten: 14,8 procent (alle werknemers: 11,2 procent)
- Ongewenste seksuele aandacht door klanten: 8,0 procent (alle werknemers: 3,2 procent)
- Geïntimideerd of bedreigd door klanten: 8,1 procent (alle werknemers: 8,4 procent)
- Lichamelijk geweld door klanten: 1,3 procent (alle werknemers: 2,4 procent)
Het verschil met het gemiddelde zit dus vooral in ongewenste seksuele aandacht. Ook de onderzoekers wijzen er in hun toelichting op dat die vorm in de horeca relatief vaak voorkwam. Alleen in de zorg lag dit cijfer op hetzelfde niveau (8,4 procent). In 2024 was dat al zo: in de NEA 2024 kreeg 8,0 procent van de horecawerknemers ongewenste seksuele aandacht van klanten, tegen 3,1 procent van alle werknemers.
Bij de andere vormen scoort de horeca niet hoger dan gemiddeld. Het verschil bij intimidatie en bedreiging (8,1 tegen 8,4 procent) is volgens de NEA niet significant. Lichamelijk geweld door klanten kwam in de horeca juist minder vaak voor dan gemiddeld.
De NEA meet daarnaast gevaarlijk werk, en daar scoort de horeca hoog: 24 procent van de horecawerknemers zegt vaak of altijd gevaarlijk werk te doen, na het vervoer (30 procent) en de bouw (24,5 procent) het hoogste aandeel. In de horeca gaat dat vooral over verbranden (14,4 procent), snijden of steken (13,2 procent) en struikelen of uitglijden (8,7 procent). Confrontatie met geweld komt voor 1,1 procent van de horecawerknemers vaak of altijd voor, minder dan bij alle werknemers (1,9 procent). Het cijfer over gevaarlijk werk zegt dus weinig over agressie van gasten.
Welke rol speelt alcohol?
In de NEA-cijfers is niet te zien welke rol alcohol speelt. Het Trimbos-instituut schrijft, op basis van onderzoek uit 2016 en 2020, dat zo'n driekwart van al het geweld tijdens het uitgaan alcoholgerelateerd is. Dat geweld kan volgens het instituut gericht zijn op andere uitgaanders, omstanders, politie en professionals met een publieke taak, maar ook op horecapersoneel. Het risico op uitgaansagressie wordt groter als naast alcohol ook cocaïne is gebruikt. Het grootste deel van de uitgaansagressie vindt plaats op straat; in horecazaken is de sociale controle groter en kan eerder worden ingegrepen. Herkenbare situaties, zoals een weigering aan de deur of de laatste ronde, staan op de pagina over agressie in horeca en uitgaan.
Wat moet en kan een horecaondernemer doen?
Voor werkgevers in de horeca gelden dezelfde regels als voor andere werkgevers. Volgens het Arboportaal van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid valt agressie en geweld in de Arbowet onder psychosociale arbeidsbelasting. De werkgever moet beleid voeren om die belasting te voorkomen of te beperken. Het Arbobesluit werkt dat verder uit in artikel 2.15. De werkgever brengt de risico's in kaart in de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E), neemt maatregelen op in het plan van aanpak en licht het personeel voor over risico's en maatregelen. Daarnaast heeft de werkgever op grond van artikel 7:658 van het Burgerlijk Wetboek een zorgplicht voor een veilige werkomgeving. In de NEA 2025 vond 7,9 procent van de horecawerknemers dat de genomen maatregelen tegen intimidatie, agressie of geweld door klanten onvoldoende waren, en zei 2,4 procent dat maatregelen nodig waren maar nog niet genomen (alle werknemers: 9,1 en 2,1 procent).
Wat betekent dat in de praktijk? Een paar stappen die aansluiten bij de cijfers en de regels:
- Neem ongewenste seksuele aandacht door gasten uitdrukkelijk op in de RI&E, naast intimidatie en geweld. In de NEA 2025 is dat de vorm waarin de horeca het meest afwijkt van het gemiddelde van alle werknemers.
- Spreek een meldroute af: bij wie meldt een medewerker een incident, ook als het bij een opmerking blijft, en wie houdt de meldingen bij.
- Leg in een protocol vast wanneer een gast wordt aangesproken, geweigerd of verwijderd, en wie dat doet. De protocol-generator helpt bij een eerste opzet.
- Regel opvang en nazorg na een incident, en help een medewerker bij melding of aangifte. De stappen en rechten staan op de pagina na een incident.
- Bespreek het beleid in het werkoverleg, zoals het Arboportaal aanraadt, en handel ernaar. Het Arboportaal waarschuwt dat een protocol dat alleen op papier bestaat niet genoeg is.