Hoe vaak krijgen werknemers te maken met agressie en ongewenst gedrag, en in welke sector het meest? Een overzicht op basis van onderzoek van onder meer TNO, CBS en de Monitor Integriteit en Veiligheid, met bij elk cijfer de groep, de periode en de bron.
Laatst bijgewerkt: 3 oktober 2026
Deze pagina houdt twee soorten cijfers uit elkaar. De sectorgrafiek komt uit één landelijke meting, de NEA 2025, die werknemers in alle sectoren dezelfde vraag stelt. Onderzoeken binnen één beroepsgroep gebruiken eigen vragen, groepen en periodes; die staan daarom in een aparte tabel en zijn niet met de grafiek te vergelijken.
Aandeel werknemers dat in de twaalf maanden voor de enquête te maken kreeg met enige vorm van ongewenst gedrag door klanten, patiënten, passagiers, leerlingen of ouders. Eén meting met dezelfde vraag voor alle sectoren: de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) 2025 van TNO en CBS, ingevuld door ruim 53.000 werknemers eind 2025. Hover of tab door de balken voor de bron.
Bron: TNO en CBS, NEA 2025 Resultaten in vogelvlucht (april 2026), tabel "Enige vorm van ongewenst gedrag door klanten?", p. 48. Niet in de grafiek: de overige sectoren uit dezelfde tabel, namelijk landbouw, industrie, bouw, ICT, financiële dienstverlening en zakelijke dienstverlening (0,7% tot 6,0%).
Deze onderzoeken zeggen veel over de eigen beroepsgroep, maar vragen elk iets anders, aan een andere groep, over een andere periode. Ze zijn daarom niet onderling of met de NEA-grafiek hierboven te vergelijken.
| Beroepsgroep | Cijfer | Periode | Onderzoek en bron | Sectorpagina |
|---|---|---|---|---|
| Zorg en welzijn | 57% agressie door patiënten of hun naasten; 31% agressie door collega's of leidinggevenden | Voorgaande twaalf maanden, meting 2024 | CBS, AZW-werknemersenquête (publicatie februari 2026) | Agressie in de zorg → |
| Particuliere beveiliging | 55% had te maken met een of meer vormen van agressie | Afgelopen jaar, enquête 2024 | Masterscriptie Erasmus Universiteit Rotterdam in opdracht van de Nederlandse Veiligheidsbranche (december 2024), 563 beveiligers | Agressie in beveiliging en OV → |
| Gemeenten en andere decentrale overheden | 29% van de ambtenaren met burgercontact bij gemeenten, provincies en waterschappen en 45% van de decentrale politieke ambtsdragers had te maken met agressie | Afgelopen jaar, monitor 2024 | Monitor Integriteit en Veiligheid 2024, uitgevoerd door Ipsos I&O (Rijksoverheid, 17 december 2024) | Agressie bij gemeenten → |
| Onderwijs | 85% maakte verbaal geweld of bedreiging mee, 43% fysiek geweld | Geen periode genoemd; rondvraag, maart 2026 | CNV (3 maart 2026) en EenVandaag (3 maart 2026), rondvraag onder 451 docenten in po, vo en mbo; geen representatieve steekproef | Agressie in het onderwijs → |
| Detailhandel (historisch) | Een kwart van de winkelmedewerkers wordt weleens verbaal of fysiek bedreigd door klanten | "Weleens"; onderzoek 2011 tot 2014 | CCV, onderzoek onder 8.500 ondernemers, via de NOS (3 oktober 2015) | Agressie in klantcontact en retail → |
De belangrijkste ontwikkelingen per sector staan samengevat in het trendrapport 2026 over agressie in Nederland.
Het aantal aangiftes van geweld tegen mensen met een publieke taak daalde volgens de politiecijfers licht, van 3.561 in 2023 naar 3.458 in 2024. Bij de NS steeg het aantal agressie-incidenten tegen medewerkers in de zwaarste categorie (A-categorie) juist: van 1.042 in 2023 via 1.095 in 2024 naar 1.132 in 2025. De twee reeksen meten iets anders: aangiftes bij de politie tegenover meldingen binnen één bedrijf. Hover of tab door de punten voor het exacte cijfer.
Bron: NS jaarverslag 2024 (2023 en 2024) en NS jaarverslag 2025 (2025). Aangiftes publieke taak: politiejaarcijfers via Mobiliteit.nl (7 mei 2025).
Aandeel van alle werknemers in zorg en welzijn dat in 2024 deze vorm van agressie door patiënten of hun naasten meemaakte. Iemand kan meerdere vormen hebben meegemaakt.
Bron: CBS, Agressie in zorg en welzijn (februari 2026), tabel 3.1.1, cijfers uit de AZW-werknemersenquête 2024.
Ongewenst gedrag komt niet alleen van klanten of bezoekers, maar ook van binnenuit de organisatie. Aandeel van alle werknemers, laatste twaalf maanden, NEA 2025.
Bron: TNO en CBS, NEA 2025 Resultaten in vogelvlucht, p. 12 en tabel p. 48, alle werknemers.
Aandeel ondervraagde docenten dat vindt dat agressie in de afgelopen vijf jaar is toegenomen, door leerlingen en door ouders of verzorgers. Het gaat om een ervaren toename, niet om gemeten aantallen.
Bron: CNV (3 maart 2026), rondvraag van CNV en EenVandaag onder 451 docenten in po, vo en mbo. Een rondvraag is geen representatieve steekproef.
In de sport wordt agressie niet gemeten via werknemersenquêtes, maar via tuchtzaken en maatregelen. Die cijfers staan bewust los van de percentages hierboven: het gaat om vrijwilligers en wedstrijden, niet om medewerkers en dienstverbanden.
Bron: KNVB, cijfers amateurvoetbal en sportiviteit & respect. Meer context op de sectorpagina sport & verenigingen.
Kies twee sectoren en vergelijk het aandeel werknemers dat in de NEA 2025 ongewenst gedrag door klanten meldde (laatste twaalf maanden). Beide waarden komen uit dezelfde meting en zijn daardoor wel met elkaar te vergelijken.
De sectorgrafiek komt uit één meting, maar de overige cijfers komen uit losse onderzoeken met eigen definities en steekproeven. Wie ze naast elkaar legt zonder die verschillen te kennen, trekt al snel de verkeerde conclusie. Vier dingen om in gedachten te houden.
Het CCV-onderzoek (2011 tot 2014) werd gedaan onder 8.500 ondernemers: volgens de NOS werd een kwart van de winkelmedewerkers weleens bedreigd door klanten. De NEA 2025 vraagt werknemers zelf naar de afgelopen twaalf maanden: in de handel meldde 12,4% ongewenst gedrag door klanten. Het verschil komt dus niet alleen door meer of minder agressie, maar ook door een andere vraag, een andere groep en een andere periode.
De NEA, de AZW-enquête, het beveiligersonderzoek (55%) en de Monitor Integriteit en Veiligheid vragen naar de afgelopen twaalf maanden. De rondvraag van CNV en EenVandaag (85%) noemt geen periode, en het CCV-cijfer voor de detailhandel ging over "weleens". Een vraag over een langere of onbepaalde periode levert logischerwijs een hoger percentage op dan een vraag over één jaar.
De NEA ondervraagt ruim 53.000 werknemers uit alle sectoren. De rondvraag van CNV en EenVandaag ging naar 451 docenten, het beveiligersonderzoek naar 563 beveiligers, en de KNVB telt tuchtzaken in het amateurvoetbal. Een landelijk gemiddelde over alle werknemers telt ook mensen zonder publiekscontact mee en valt daardoor meestal lager uit dan een meting binnen één beroepsgroep met veel publiekscontact. Een rondvraag is bovendien geen representatieve steekproef.
Volgens de Monitor Integriteit en Veiligheid 2024 besprak of meldde bijna 90% van de decentrale politieke ambtsdragers en ambtenaren die een incident meemaakten dat intern, maar werd in slechts 6% van de gevallen aangifte gedaan. Incidenten werden bovendien vaak niet door de organisatie geregistreerd. Cijfers uit aangiftes en registraties, zoals de politie- en NS-cijfers op deze pagina, zijn daarom een ondergrens. Enquêtes zoals de NEA vragen werknemers zelf naar hun ervaringen en hangen niet af van of iemand iets meldt. Zie ook onderrapportage in de begrippenlijst.
Dat hangt af van hoe je meet. In de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) 2025, die werknemers in alle sectoren dezelfde vraag stelt over de afgelopen twaalf maanden, meldt de zorg het vaakst ongewenst gedrag door klanten of patiënten (25,6%), gevolgd door de horeca (14,8%) en de handel (12,4%). Het onderwijs zit met 9,8% onder het gemiddelde van 11,2%. Onderzoeken binnen één beroepsgroep, zoals de rondvraag van CNV en EenVandaag onder docenten (85%), vragen iets anders en zijn daarmee niet te vergelijken.
Omdat de onderzoeken andere vragen stellen aan andere groepen over andere periodes. Een onderzoek dat vraagt of iemand weleens met agressie te maken kreeg, of dat geen periode noemt, levert een hoger percentage op dan een onderzoek over het afgelopen jaar. Een meting binnen één beroepsgroep met veel publiekscontact valt meestal hoger uit dan een landelijk gemiddelde over alle werknemers. Daarom staan de onderzoeken binnen een beroepsgroep op deze pagina apart van de NEA-cijfers.
Nee. Enquêtes zoals de NEA vragen werknemers zelf naar hun ervaringen, maar aangiftes en registraties laten maar een deel zien. Volgens de Monitor Integriteit en Veiligheid 2024 besprak of meldde bijna 90% van de decentrale politieke ambtsdragers en ambtenaren die een incident meemaakten dat intern, maar werd in slechts 6% van de gevallen aangifte gedaan. Cijfers uit aangiftes en registraties zijn daarom een ondergrens van het werkelijke aantal incidenten.
Uit de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2025 van TNO en CBS, de AZW-werknemersenquête van CBS, de Monitor Integriteit en Veiligheid 2024, een rondvraag van CNV en EenVandaag, een masterscriptie aan de Erasmus Universiteit Rotterdam over agressie tegen beveiligers, in opdracht van de Nederlandse Veiligheidsbranche, de jaarverslagen van NS, politiecijfers via Mobiliteit.nl, het CCV via de NOS en de KNVB. Bij elk cijfer staat de bron met een directe link. Het volledige overzicht staat in de bronnenbank.
In de sport wordt agressie geregistreerd via tuchtzaken en maatregelen, niet via werknemersenquêtes. Het gaat bovendien om spelers, vrijwilligers en wedstrijden in plaats van medewerkers en dienstverbanden. Die aantallen naast een percentage medewerkers zetten zou een vergelijking suggereren die er niet is.
Bij elk cijfer staan de periode en het meetjaar. De sectorgrafiek en de uitsplitsing naar klanten, collega's en leidinggevenden komen uit de NEA 2025 (vragenlijst eind 2025, gepubliceerd in april 2026). De AZW-cijfers voor zorg en welzijn gaan over 2024, net als het beveiligersonderzoek en de Monitor Integriteit en Veiligheid. De rondvraag van CNV en EenVandaag is gepubliceerd in maart 2026, de NS-cijfers lopen tot en met 2025 en de KNVB-cijfers gaan over seizoen 2025/'26. Het CCV-cijfer voor de detailhandel is ouder (onderzoek 2011 tot 2014) en staat er alleen als historisch vergelijkingspunt.
Cijfers zeggen iets over de sector, niet over jouw team. Deze vier tools vertalen het landelijke beeld naar je eigen situatie.
De risico-check brengt in kaart waar de kwetsbaarheden in je eigen werksituatie zitten.
Doe de risico-checkDe kostenberekening zet incidenten, verzuim en verloop om in een bedrag voor jouw organisatie.
Bereken de kostenDe protocol-generator maakt een agressieprotocol op maat, klaar om te bespreken en vast te stellen.
Maak een protocolTwaalf werkoverlegkaarten van tien minuten, met een casus en gespreksvragen per sector.
Bekijk de kaartenAct in Move Training & Coaching biedt een vrijblijvende intake om de situatie in jouw team of organisatie in kaart te brengen.
Deze pagina is samengesteld door de redactie van AgressieVisie op basis van openbare bronnen, die op de pagina zelf staan vermeld. AgressieVisie is een initiatief van Act in Move Training & Coaching, een trainingsbureau in agressiehantering. Op deze site wordt niets verkocht. Hoe we inhoud en commercie gescheiden houden, staat in het redactiestatuut.
Een betrouwbaar Nederlands cijfer voor contactcenters ontbreekt: het vaak genoemde FNV-cijfer van 39 procent rust op 42 respondenten. Wat onderzoek wel laat zien.
SectoroverzichtCijfers, herkenbare situaties en praktische tools voor agressie tegen gemeenten & overheid.
DownloadJaarlijkse samenvatting van de belangrijkste cijfers en ontwikkelingen rond agressie.