Wat niet gemeld wordt, staat niet in je RI&E en dus niet in je beleid. Waarom je meldt en registreert, wat in een meldformulier hoort, wanneer de Arbeidsinspectie in beeld komt en hoe je van meldingen leert. Met printbaar formulier en checklist.
Laatst bijgewerkt: 5 oktober 2026
De Arbowet verplicht tot beleid tegen psychosociale arbeidsbelasting, waaronder agressie en geweld (artikel 3, tweede lid), en tot een schriftelijke RI&E (artikel 5); volgens Arboportaal horen in het plan van aanpak maatregelen "ter voorkoming van agressie op de werkvloer". Een werknemer meldt een opgemerkt gevaar volgens artikel 11 "terstond". De werkinstructie Agressie en geweld (2025) van de Nederlandse Arbeidsinspectie toetst of er een werkende procedure melden en registreren is, of de organisatienorm vaststaat en of meldingen worden teruggekoppeld. Weinig meldingen stelt niet gerust: "Onderregistratie: er wordt tegen de verwachting in weinig geregistreerd" is volgens de werkinstructie een situatie waarin een verdiepende inventarisatie nodig kan zijn.
De Monitor Integriteit en Veiligheid 2024 (Ipsos I&O, voor het ministerie van BZK) peilde medewerkers van gemeenten, provincies en waterschappen met burgercontact: 29 procent maakte in de twaalf maanden voor de meting in 2024 agressie of intimidatie mee. Van hen besprak 84 procent het intern en deed 51 procent een officiële melding; in 95 procent van de gevallen volgde geen aangifte, meestal omdat het incident niet ernstig genoeg werd gevonden (58 procent). Van de 117 decentrale overheden die in 2024 de beleidsvragenlijst invulden, zegt ongeveer de helft incidenten altijd te registreren.
Veilige publieke dienstverlening (Rijksoverheid) noemt vijf onderdelen die je minimaal vastlegt, plus bewijs. De invulling per onderdeel is een advies van de redactie; de citaten komen van Veilige publieke dienstverlening.
Neem ook bijna-incidenten op: de Arbeidsinspectie vraagt in haar brochure Agressie en geweld (2024) naar "een procedure om (bijna-)incidenten te melden, registreren, onderzoeken en analyseren".
De norm Stop Agressie Samen voor ambtenaren: "Wij melden agressie: Altijd. Ook wanneer we er zelf geen last van hebben. Ook bij twijfel."
Bureau Broekhuizen onderscheidt in Meer dan een vinkje (2023, voor het ministerie van BZK) drie modellen: de medewerker meldt zelf; registreren en opvolgen ligt bij de leidinggevende, bij de leidinggevende met een centraal punt, of bij het centrale punt. Omdat leidinggevenden "soms een kwetsbare schakel in het proces kunnen zijn", adviseert het rapport ook andere meldpunten.
Behalve het "terstond" melden van gevaar (artikel 11) noemt de Arbowet geen termijn voor intern melden of registreren. Leg zelf vast wanneer gemeld wordt, liefst dezelfde dienst, wie binnen hoeveel werkdagen registreert en wanneer de melder iets terughoort; de Arbocatalogus Rijk hanteert voor die terugkoppeling "waar mogelijk binnen 48 uur". De protocol-generator maakt een conceptprotocol met een hoofdstuk melding en registratie en een alarmeringsprotocol; deze termijnen vul je daarin zelf aan.
Een arbeidsongeval is volgens de Nederlandse Arbeidsinspectie een ongewilde, plotselinge gebeurtenis op het werk die "(vrijwel) onmiddellijk leidt tot de dood of schade aan de gezondheid en met verzuim tot gevolg"; een agressie-incident "kan worden aangemerkt als een arbeidsongeval", schrijft de Arbocatalogus Rijk. Artikel 9 verplicht ongevallen "die leiden tot de dood, een blijvend letsel of een ziekenhuisopname direct" te melden. Een opname van enkele uren telt ook, en "onder 'blijvend letsel' worden ook chronische lichamelijke en psychische klachten verstaan". Bij twijfel: "Meld dan het ongeval." Melden: 0800 51 51 of het online meldformulier. Gemelde ongevallen en ongevallen met meer dan drie werkdagen verzuim zet je op een lijst (artikel 9, tweede lid).
De Beleidsregel boeteoplegging arbeidsomstandighedenwetgeving (versie februari 2025) kent een boetenormbedrag van 50.000 euro voor niet onverwijld melden "waarbij de toezichthouder geen onderzoek meer kan verrichten".
Een registratiesysteem verwerkt persoonsgegevens van medewerkers en veroorzakers. Artikel 27, eerste lid, WOR eist instemming van de ondernemingsraad voor "een regeling omtrent het verwerken van alsmede de bescherming van de persoonsgegevens van de in de onderneming werkzame personen" (onderdeel k) en voor "een regeling op het gebied van de arbeidsomstandigheden" (onderdeel d).
Voorbeeld: het privacy-protocol van de gemeente Leiden (2020) regelt doel ("bescherming van de veiligheid en gezondheid van werknemers"), grondslag (AVG en Arbowet), vastgelegde gegevens van slachtoffer en veroorzaker, wie mag inzien, bewaartermijnen, en dat "instemming vereist" is van de ondernemingsraden.
Gemeenten kunnen het Gemeentelijk Incidenten Registratiesysteem (GIR) van A&O fonds Gemeenten gebruiken, "een voor gemeenten ontwikkeld agressie- en ongevallenregistratiesysteem", zonder aanvullende kosten, met managementoverzichten, benchmarkinformatie en mobiel melden via een webapplicatie. Bij het Rijk gaat volgens de Arbocatalogus Rijk jaarlijks "een geanonimiseerd overzicht van geregistreerde incidenten" naar werkgever en medezeggenschap. De Arbowet schrijft geen bepaald systeem voor; de eisen van de inspectie gelden overal.
Over te nemen in je eigen sjabloon of systeem.
A. Melder
B. Incident
C. Betrokkenen
D. Gevolgen en acties
E. Opvolging
Melden is het bekend maken van een voorval door slachtoffer of getuige bij degene die daarvoor is aangewezen; registreren is het vastleggen ervan in een systeem of formulier. Melden start opvang en nazorg, registreren voedt de RI&E en de jaaranalyse. Beide verschillen van een melding of aangifte bij de politie.
Nee. De meldplicht uit artikel 9 van de Arbowet geldt voor arbeidsongevallen met de dood, blijvend letsel of een ziekenhuisopname als gevolg, ook een opname van enkele uren; chronische psychische klachten tellen als blijvend letsel. Dat meld je direct, bij twijfel ook. Andere incidenten registreer je intern.
Wat er gebeurde (vorm en letterlijke uitspraken), waar en wanneer, wie erbij betrokken waren, de gevolgen en de aanleiding. Voeg ruimte toe voor bewijs zoals schermafbeeldingen, voor online incidenten en voor de opvolging: nazorg, reactie richting veroorzaker en terugkoppeling.
De medewerker die het meemaakte of zag, meldt zelf. De verantwoordelijkheid voor registreren en opvolgen ligt, afhankelijk van de inrichting, bij de leidinggevende, bij de leidinggevende met een centraal punt, of bij het centrale punt. Wijs ook andere meldpunten aan en leg in het protocol vast wie wat doet en wanneer.
Ja. Voor een regeling over het verwerken en beschermen van persoonsgegevens van medewerkers eist artikel 27, eerste lid, onderdeel k, van de Wet op de ondernemingsraden instemming van de ondernemingsraad, net als voor een regeling over arbeidsomstandigheden (onderdeel d). Leg doel, toegang en bewaartermijnen vast in een privacyprotocol.
De protocol-generator maakt een agressieprotocol en alarmeringsprotocol op maat van je sector, met afspraken over melden, registreren en nazorg.
Deze pagina is samengesteld door de redactie van AgressieVisie op basis van openbare bronnen, die op de pagina zelf staan vermeld. AgressieVisie is een initiatief van Act in Move Training & Coaching, een trainingsbureau in agressiehantering. Op deze site wordt niets verkocht. Hoe we inhoud en commercie gescheiden houden, staat in het redactiestatuut.