Een klant, patiënt of ouder die dreigt je iets aan te doen: aan de balie, aan de telefoon of in een brief. Wanneer is zo'n dreigement strafbaar, wat doe je direct, wat bewaar je, en wat kun je als het (nog) niet strafbaar is?
Laatst bijgewerkt: 22 oktober 2026
Niet elk dreigement is strafbaar. Artikel 285 van het Wetboek van Strafrecht noemt precies waarmee iemand moet dreigen. De politie: "Er is een verschil tussen bedreigd worden en bedreigd voelen."
Lid 1 noemt onder meer bedreiging met een misdrijf tegen het leven, zware mishandeling, brandstichting, gijzeling, opzetaanranding of opzetverkrachting, openlijk in vereniging geweld plegen tegen personen of goederen, en een misdrijf waardoor gevaar ontstaat voor de algemene veiligheid van personen of goederen. Maximum: drie jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vijfde categorie (sinds 1 januari 2026, daarvoor de vierde; nu ten hoogste 110.000 euro).
Lid 2: gebeurt de bedreiging schriftelijk en onder een voorwaarde, dan is het maximum vier jaar. Lid 3 en 4 gaan over terroristische misdrijven. Lid 5 verhoogt de straf voor bepaalde functies; zie verderop.
Voorbeelden van de politie: "Ik maak je af" en "Ik schop je het ziekenhuis in". De vorm doet er niet toe: "Een appje, een e-mail, een reactie via social media of mondeling; het is allemaal even strafbaar." Volgens Slachtofferhulp Nederland kan ook iemand die zwijgend een wapen op je richt, je bedreigen.
Bij een doodsbedreiging vereist de Hoge Raad dat bij de bedreigde, gelet op de aard van de bedreiging en de omstandigheden, "in redelijkheid de vrees kon ontstaan" dat hij het leven zou kunnen verliezen, en dat de dader daar (voorwaardelijk) opzet op had.
Wetboek van Strafrecht, artikel 285 ↗Wat medewerkers als bedreiging ervaren, is breder dan de wet. In de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden 2025 van TNO en CBS zei 8,4 procent van alle werknemers in de twaalf maanden voor de enquête geïntimideerd of bedreigd te zijn door klanten, onder wie patiënten en ouders; in de zorg 19 procent. Of dat strafbaar was, meet de enquête niet.
"Ik weet waar je woont" kan bedreigend overkomen, maar is volgens de politie niet strafbaar. Ook "Kijk uit, anders sla ik je" valt erbuiten: dat is dreigen met eenvoudige mishandeling, en die staat niet in artikel 285. Slachtofferhulp: "Er moet ook bewijs zijn voor de bedreiging."
Een man zei na zijn aanhouding tegen twee agenten: "Ik ga jullie namen doorgeven aan de criminele onderwereld en dan zijn jullie niet meer veilig. Die komen jullie dan wel opzoeken." Volgens de Hoge Raad (2018) volgde uit die woorden op zichzelf niet dat de agenten voor hun leven moesten vrezen. De zaak ging terug naar het hof.
Wie een ander door bedreiging met geweld dwingt iets te doen, niet te doen of te dulden, kan strafbaar zijn voor dwang (artikel 284). Stelselmatig inbreuk maken op iemands persoonlijke levenssfeer om hem bang te maken of te dwingen, kan belaging zijn (artikel 285b); dat wordt alleen vervolgd op klacht van het slachtoffer. Persoonsgegevens verspreiden om iemand bang te maken, kan doxing zijn (artikel 285d).
Politie en Slachtofferhulp raden aan ook dan contact op te nemen met de politie. Een melding weegt volgens Veilige publieke dienstverlening (ministerie van BZK) mee bij een eventuele straf "als er meerdere meldingen over 1 dader zijn". De organisatie kan zelf binnen 48 uur reageren naar de dader, met een waarschuwing, een incidentgesprek, hulp alleen onder voorwaarden of een tijdelijk gebouwverbod. Zie ook het ABCD-model.
Politie: als je bedreigd wordt ↗Een plan op maat voor de eerste uren maak je met Wat nu? Na een incident.
Volgens de politie moet de werkgever "zorgen dat u zo goed mogelijk beschermd wordt". Veilige publieke dienstverlening: "Ga altijd naar de politie om aangifte te doen als iemand fysiek geweld gebruikt. Of daarmee dreigt." Laat het incident registreren (zie agressie melden en registreren) en reageer binnen 48 uur naar de dader.
Politie: Ik word bedreigd op/vanwege mijn werk ↗Volgens de politie is het in alle gevallen belangrijk dreigtelefoontjes, brieven, e-mails en appberichten te melden. Wat je per kanaal bewaart:
Schrijf direct op wat er letterlijk is gezegd, de datum, het tijdstip en wie meeluisterde: de punten die Veilige publieke dienstverlening voor een aangifte noemt (wat, hoe, waar, wanneer en wie). Advies van de redactie: noteer ook het nummer als je dat ziet, en wis een ingesproken bericht niet.
De politie: "bewaar de berichten dan als bewijs. Verwijder ze niet, maar deel ze met ons als je aangifte komt doen." Slachtofferhulp raadt aan screenshots te maken van e-mails, sms'jes en berichten op sociale media. Ook via mail of chat kun je volgens de politie schriftelijk worden bedreigd; staat er in een strafbaar dreigement een voorwaarde ('als je niet ..., dan ...'), dan kan het hogere maximum van lid 2 gelden.
Bedreigen is volgens de politie ook "per brief" strafbaar. Bewaar de brief en neem hem mee naar de aangifte. Voor sociale media en gedeelde persoonsgegevens: zie online bedreiging en intimidatie en doxing.
Politie: Ik ben bedreigd ↗Welke route past, "hangt ervan af of het om een strafbaar feit gaat of niet", schrijft Veilige publieke dienstverlening. Twijfel je, overleg dan met de politie.
Wie de aangifte doet, hoe je je adres afschermt en hoe je schade verhaalt, staat op na een incident: je rechten.
Is een bedreiging uit lid 1, 2 of 3 gericht tegen iemand "in diens hoedanigheid van" een van deze functies, dan gaat de maximale gevangenisstraf met een derde omhoog; bij lid 1 van drie naar vier jaar:
Zorgmedewerkers, leraren, baliemedewerkers, buschauffeurs en winkelpersoneel staan er niet in; voor hen geldt het gewone maximum.
De OM-richtlijn 2026R005, van kracht sinds 1 oktober 2026, gaat over fysiek geweld tegen functionarissen met een publieke taak; bedreiging hoort niet bij de artikelen die ze noemt. Wel gelden sinds die datum de herziene Eenduidige Landelijke Afspraken (ELA) van politie en OM voor agressie- en geweldszaken tegen functionarissen met een publieke taak.
Staatsblad 2021, 544 ↗Wat deze pagina niet beantwoordt. Of je een bedreigend telefoongesprek zelf mag opnemen, en of zo'n opname als bewijs bruikbaar is. Dat is een juridische vraag: leg die voor aan de politie bij je aangifte, aan een jurist of aan je vakbond. Wat je wel kunt doen om een gesprek vast te leggen, staat hierboven bij "Noteer meteen wat er is gezegd".
Als iemand dreigt met een misdrijf uit artikel 285 lid 1 van het Wetboek van Strafrecht, zoals een misdrijf tegen het leven, zware mishandeling, brandstichting, aanranding of verkrachting. Mondeling, per mail, per brief of via een app maakt niet uit. Bij een doodsbedreiging kijkt een rechter ook of bij de bedreigde, gezien de omstandigheden, in redelijkheid vrees kon ontstaan, en naar het opzet van de dader.
Volgens de politie niet: het kan bedreigend overkomen, maar het is geen dreigement met een misdrijf uit artikel 285. Meld het wel bij je werkgever en de politie. Wordt iemands adres verspreid om hem bang te maken, dan kan dat doxing zijn (artikel 285d).
Ja, als het dreigement onder artikel 285 valt. Online aangifte doen van bedreiging kan niet. Bel de politie op 0900-8844 voor een afspraak, of 112 bij acuut gevaar. Schrijf direct op wat er letterlijk is gezegd en wanneer.
Bewaar hem en verwijder niets: de politie vraagt schriftelijke bedreigingen als bewijs te bewaren en bij de aangifte te delen. Meld het ook bij je werkgever. Is een strafbaar dreigement op schrift aan een voorwaarde verbonden, zoals 'als je niet betaalt, dan', dan is het maximum vier jaar gevangenisstraf (artikel 285 lid 2).
Een gesprek waarin de politie de dader aanspreekt op zijn gedrag, met als doel dat dat gedrag stopt. Het is geen strafvervolging. Stopt de dader niet, dan kun je alsnog aangifte doen. Je vraagt het aan via 0900-8844.
Nee. Lid 5 noemt onder meer burgemeesters, wethouders, rechterlijk ambtenaren, advocaten, journalisten, politieambtenaren en boa's. Zorgmedewerkers, leraren en baliemedewerkers staan er niet in; voor hen geldt het gewone strafmaximum.
Acht korte vragen, en je krijgt een plan voor nu, de komende 24 uur en deze week.
Deze pagina is samengesteld door de redactie van AgressieVisie op basis van openbare bronnen, die op de pagina zelf staan vermeld. AgressieVisie is een initiatief van Act in Move Training & Coaching, een trainingsbureau in agressiehantering. Op deze site wordt niets verkocht. Hoe we inhoud en commercie gescheiden houden, staat in het redactiestatuut.
Volgens de protocollen van Best en Heerlen mag je ophangen na een duidelijke waarschuwing, en bij een dreiging meteen. Daarna volgen melden en een STOP-gesprek.
SectoroverzichtCijfers, herkenbare situaties en praktische tools voor agressie in klantcontact & retail.
ToolEr is net iets gebeurd op je werk. Acht korte vragen geven je een concreet plan: wat nu, wat binnen 24 uur, wat deze week, en wat je moet vastleggen.